HAZOP به صورت گروهی انجام میشود، نه به صورت انفرادی در نتیجه در این حالت انتخاب نفرات گروه دارای اهمیت زیادی میباشد.
گروه HAZOP عموما بین چهار تا بیست نفر (تیم طراح و کارفرما، MC (Manager Contractor)، نمایندگان سازندگان تجهیزات Vendors)، یک رهبر (Chairman or HAZOP Lead) و یک منشی (Scribe) میباشد.
اعضای تیم HAZOP عبارتند از:
- مدیر پروژه
- مهندس پروژه (نماینده پشتیبانی و مالی)
- مهندس فرایند Process engineer
- مهندس ابزار دقیق Instrument engineer/technician
- مهندس ایمنی Fire protection engineer -Safety engineer
- مهندس HSE
- رهبر تیم عملیاتی
بسته به فرایند ممکن است افراد زیر نیز اضافه شوند:
- مهندس ماشین آلات ثایت Fixed Mechanical engineer
- مهندس ماشین آلات دوار Rotary Mechanical engineer
- نماینده سازنده vendor representative
- مهندس برق Electrical engineer
- مهندس سیویل Civil engineer
- مهندس تعمیرات و نگهداری
- سایر پیمانکاران Outside consultant
- متخصص سیستم کنترل Process control programmer
- Maintenance supervisor
- Maintenance planner
- Mechanic/pipefitter/electrician
- Operations supervisor
- Operator/technician
- مهندس پروژه Project engineer
شیمیدان Chemist
- متخصص محیط زیست Environmental engineer
- متخصص واحد مشابه Expert from another plant
- متخصص ارزیابی خطر Hazard evaluation expert/leader
متخصص حوزه خطاهای انسانی Human factors specialist
- بازرس Inspection engineer/technician
- مترجم Interpreter
- R&D engineer
- Shift foreman
- Transportation, installation specialist
- Vendor representative
ویژگی های مورد نیاز اعضای تیم مطالعات HAZOP
- خارج بودن از دسترس و هر وظیفه ای در زمان انجام مطالعات
- مجرب و آگاه به مسائل فرآیندی
- دارای اختیارات کامل برای تصمیم گیری و حق امضای صورتجلسه
- پیگیری بحث های درون جلسه از طریق ارتباطات با منابع خارج از جلسه
- پرهیز از ورود به مسایل حقوقی و مالی پروژه
- منظم از لحاظ زمانی
- منطقی
- خلاق
- دلسوز
رهبر تیم (Chairman or HAZOP Leader / Facilitator)
رهبر تیم باید تجربه کاری بالا و مرتبط با موضوع جلسه را داشته و همچنین از تجربه کافی جهت هدایت جلسه HAZOP برخوردار باشد. رهبری ضعیف با وجود داشتن گروهی مناسب و ورزیده برای انجام تحقیقات سبب میشود که خطرات زیادی شناسایی نشوند.رهبر تیم باید تجربه کاری بالا و مرتبط با موضوع جلسه را داشته و همچنین از تجربه کافی جهت هدایت جلسه HAZOP برخوردار باشد. رهبری ضعیف با وجود داشتن گروهی مناسب و ورزیده برای انجام تحقیقات سبب میشود که خطرات زیادی شناسایی نشوند.
وظایـف کاری رهبـر تیم به صورت کلی
- تعیین اهداف گروه و مسئولیت ها
- تدارک دستورات جلسه
- تدارک جدول ساعات کار جلسات
- ارزیابی نیازهای آموزشی
- دسته بندی اطلاعات
- درست کردن یک لیست از کلمات کلیدی
ســـایر وظایــف رهبــر تیم
جمع آوری اطلاعات مورد نیاز
برقراری ارتباط با پرسنل در همه سطوح
تشویق گروه برای رسیدن به یک جمع بندی و هدف مشترک
کار با همه انواع نفرات (تدافعى، منطقى ، بى ربط و بی هدف… )
تفسیر مدارک و نقشه ها
سوال و جواب بدون ایجاد درگیری و ایجاد حالت تدافعی
هدفمند کردن مباحث
طبقه بندی مباحث بر مبنای اهمیت و خارج کردن از دستور مباحثی که ارزش دنبال نمودن را ندارند
رضايت وموافقت عمومى
جمع بندی مباحث، مذاکره برای توافق روی یک موضوع و حصول رضايت وموافقت عمومى
احترام به نظرات متفاوت
بى طرف باقی ماندن و احترام به تیم
مدیریت سرعت بحث ها و زمان جلسه
فهم خستگی گروه
حفظ کار گروهی
معلق نمودن مباحثی که نمی توان درون گروه حل نمود
تسلط روانی بر نفرات گروه
منشی جلسه (Scribe)
منشی جلسه باید توانایی تایپ بالا داشته باشد و با اصطلاحات مهندسی و زبان انگلیسی آشنا بوده و بر مدارک پروژه و کار با نرمافزارها (معمولاً Excel و یا PHA‑PRO) تسلط کامل داشته باشد.
سایر وظایف منشی عبارت است از:
- تهیه برگه کاری HAZOP
- ثبت کلیه بحثهای انجامشده در کمیته HAZOP
- تهیه پیشنویس گزارش نهایی
- هماهنگی با لیدر جلسه جهت رفع ابهامات موجود در صورتجلسه
- آرشیو صحیح تمامی فایلها و نسخههای اصلاحی
- پیگیری و کنترل نسخه نهایی مستندات HAZOP تا مرحله تأیید (Approval)
