1. مطالعات شناسایی خطر و تحلیل ریسک
(Hazard Identification & Risk Assessment)
- HAZID (Hazard Identification) : شناسایی اولیه خطرات پروژه در مراحل ابتدایی طراحی.
- HAZOP (Hazard and Operability Study) : تحلیل سیستماتیک انحرافات فرآیندی بر اساس P&ID.
- What‑If Analysis: تحلیل سناریوهای خطر با پرسشهای «چه میشود اگر».
- FMEA (Failure Mode and Effects Analysis) : بررسی حالتهای خرابی تجهیزات و اثرات آن بر سیستم.
- FTA (Fault Tree Analysis) : تحلیل منطقی مسیرهای وقوع یک حادثه.
- ETA (Event Tree Analysis) : تحلیل پیامدهای مختلف پس از وقوع یک رویداد اولیه (دارای کاربرد در QRA)
- Bow‑Tie Analysis : نمایش ارتباط بین علل حادثه، رویداد مرکزی و پیامدها.
- LOPA (Layer of Protection Analysis) : ارزیابی کمی لایههای حفاظتی برای کاهش ریسک.
- QRA (Quantitative Risk Assessment) : تحلیل کمی ریسک برای تعیین سطح خطرات صنعتی.
- Consequence Modeling : مدلسازی پیامدهای حوادث مانند انفجار، آتش و انتشار گاز.
2. طراحی ایمن فرآیند و تجهیزات
(Process Safety Design)
- PFD (Process Flow Diagram) : نمایش جریانهای اصلی فرآیند و تجهیزات.
- P&ID (Piping & Instrumentation Diagram) : نقشه دقیق تجهیزات، خطوط لوله و ابزار دقیق.
- Piping Material Specification (PMS) : مشخصات مواد و کلاس خطوط لوله.
- Material Selection Diagram (MSD): انتخاب مواد مناسب برای جلوگیری از خوردگی یا شکست.
- Relief System Design (PSV Design) : طراحی شیرهای اطمینان برای جلوگیری از افزایش فشار.
- Blowdown System Design : سیستم تخلیه اضطراری فشار تجهیزات.
- Flare System Design : طراحی سیستم فلر برای سوزاندن ایمن گازهای تخلیه شده.
- Hazardous Area Classification : طبقهبندی مناطق خطرناک از نظر انفجار.
- Explosion‑Proof Electrical Design : طراحی تجهیزات الکتریکی ضد انفجار.
- Process Control Philosophy : تعریف استراتژی کنترل فرآیند.
3. سیستمهای حفاظتی و ایمنی فرایند
(Process Protection Systems)
- SIS (Safety Instrumented System) : سیستم ایمنی مستقل برای جلوگیری از حوادث بزرگ.
- SIL (Safety Integrity Level) : سطح قابلیت اطمینان مورد نیاز برای سیستمهای ایمنی.
- ESD Philosophy (Emergency Shutdown) : استراتژی قطع اضطراری فرآیند.
- Fire & Gas Detection System : سیستم تشخیص آتش و گاز.
- Gas Detection System : آشکارسازی نشتی گازهای خطرناک.
- Active Fire Protection System : سیستمهای فعال اطفای حریق مانند اسپرینکلر و فوم.
- Passive Fire Protection : مقاومسازی سازهها در برابر آتش.
- Isolation Philosophy : استراتژی جداسازی واحد در شرایط اضطراری.
- Alarm Management System : مدیریت و اولویتبندی آلارمهای فرایندی.
- Control Room Safety Design : طراحی ایمن اتاق کنترل در برابر انفجار و حوادث.
4. ایمنی عملیاتی و بهرهبرداری
(Operational Safety)
- Operating Manual : دستورالعملهای بهرهبرداری ایمن از واحد.
- Start‑Up & Shutdown Procedures : روشهای ایمن راهاندازی و توقف واحد.
- Permit to Work System (PTW) : کنترل فعالیتهای پرخطر مانند کار گرم.
- Job Safety Analysis (JSA / JHA) : تحلیل خطرات مرتبط با فعالیتهای کاری.
- SIMOPS (Simultaneous Operations) : مدیریت خطرات ناشی از عملیات همزمان.
- Lockout / Tagout (LOTO) : ایزولهسازی انرژی برای تعمیرات ایمن.
- Safety Signage : علائم ایمنی برای اطلاعرسانی خطرات.
- PPE (Personal Protective Equipment) : تجهیزات حفاظت فردی کارکنان.
5. آمادگی و مدیریت شرایط اضطراری
(Emergency Management)
- ERP (Emergency Response Plan) : برنامه واکنش در شرایط اضطراری.
- PIP (Pre‑Incident Plan) : برنامه آمادگی قبل از وقوع حادثه.
- IAP (Incident Action Plan) : برنامه عملیاتی هنگام حادثه.
- Emergency Evacuation Plan : برنامه تخلیه اضطراری کارکنان.
- Emergency Communication System : سیستم ارتباطات اضطراری.
- Fire Fighting Strategy : استراتژی مقابله با آتشسوزی در سایت.
6. مدیریت ایمنی فرآیند و یکپارچگی تجهیزات
(Process Safety Management)
- Management of Change (MOC) : مدیریت تغییرات در فرآیند یا تجهیزات.
- Pre‑Startup Safety Review (PSSR) : بازرسی ایمنی قبل از راهاندازی واحد.
- Mechanical Integrity Program : برنامه نگهداری سلامت مکانیکی تجهیزات.
- Inspection & Testing Program : بازرسی و آزمون دورهای تجهیزات.
- Incident Investigation & Root Cause Analysis : بررسی حوادث برای یافتن علت ریشهای.
- Safety Culture Assessment : ارزیابی فرهنگ ایمنی در سازمان.
