منهولهای سقف شناور
زمانی که سقف شناور بر روی پایه قرار دارد و مخزن خالی است، دریچه ای به منظور دسترسی به مخزن و
تهویه مخازن سقف شناور داخلی، باید تامين گردد.
منهولهای دیـواره
به منظور دسترسی به مخزن، تهویه مخازن و … باید منهول هایی در دیواره مخزن تعبيه شود.
به عنوان مثال در بعضي از مخازن سقف ثابت سه دريچه عبور آدم در ديواره و يكي بر روي سقف قرار دارد، و يا در مخازن كروي يكي در پايين، يكي در بالا و در مواردي نيز يكي در وسط قرار دارد.
منهولهای سقف ثـابت
برای سقف های ثابت منهول هایی به منظور تهویه، عملیات و نگهداری فراهم شود. در صورتی که این منهول ها برای دسترسی به داخل مخزن استفاده شود، حداقل قطر منهول باید 60 سانتی متر (600 میلیمتر برابر با 24 اینچ) باشد.
API STD 2610-05
دريچههای بازرسی (Inspection Hatches)
- دریچه های بازرسی باید بر روی مخازن سقف شناور جهت بازرسی چشمی ناحيه نشت بند فراهم شود.
- فواصل بين دریچه های بازرسی و تعداد آنها باید مطابق با استاندارد باشد.
- اطلاعات بيشتر به منظور دسترسی برای بازرسی، تعمير و تهویه در استاندارد API 2015 آورده شده است.
- API Standard 2015 عمدتاً یک استاندارد ایمنی برای ورود و پاکسازی مخازن است (یعنی محدودیتها و الزامات ایمنی هنگام ورود به تانک ) و الزامات طراحی مخزن (مانند اندازه، تعداد و فواصل منهولها) بیشتر در استانداردهای طراحی مخازن مانند API 650، API 653 دیده میشوند.
- APIStandard 2015: Requirements for Safe Entry and Cleaning of Petroleum. Storage Tanks
دريچه نمونه گيری (GAUGE HATCH)
نمونه گيری به منظور ارسال مقداری از محصول به آزمايشگاه جهت تاييد كيفيت و تضمين به مشتری میباشد. نمونه گيری در مخازن بسته به نوع ماده كه مايع يا گاز باشد، فشار و خواص ماده (فراريت، سميت، آتشگيری ) متفاوت خواهد بود.
عموما دو محل برای نمونه گيری وجود دارد:
- يكی بوسيله دريچه ای كه در بالای مخازن موجود است.
- دومی از طريق نازلی كه در پايين مخزن وجود دارد و اصطلاحاً Sample Point نام دارد.
Thief Hatch یا Gauge Hatch
Thief Hatch یا Gauge Hatch یک دریچه کوچک روی سقف مخزن است که برای نمونهبرداری، اندازهگیری دستی سطح و برداشت اطلاعات اولیه از محتویات مخزن استفاده میشود که کاربردهای اصلی آن:
- اندازهگیری دستی سطح مایع با نوار اندازهگیری و وزنه (dip tape)
- برداشت نمونه از محصول برای آزمایشهای کیفی، مانند آب و رسوب، چگالی، رنگ یا آلودگی
- سنجش لایه آب آزاد ته مخزن با water-finding paste
- دسترسی محدود اپراتور برای بررسی وضعیت داخل مخزن
- استفاده در عملیات custody transfer و کنترل موجودی، در صورت نبود یا تأیید نکردن ابزار دقیق خودکار
- در برخی طراحیها، کمک به تهویه محدود هنگام عملیات دستی؛ البته نباید جایگزین سیستم ونتینگ طراحیشده باشد
نکات مهم ایمنی:
- بازکردن دریچه میتواند باعث انتشار بخارهای قابلاشتعال یا سمی مانند VOC، بنزن و H₂S شود.
- هنگام باز بودن دریچه، احتمال ورود هوا به فضای بخار و تشکیل مخلوط قابلاشتعال افزایش مییابد.
- عملیات gauging و sampling میتواند منبع الکتریسیته ساکن باشد؛ bonding/grounding، ابزار مناسب و روش اجرایی کنترلشده ضروری است.
- در مخازن دارای نیتروژنبلنکت، بازکردن دریچه میتواند اینرسیسازی را مختل و نیتروژن را آزاد کند؛ همچنین خطر کمبود اکسیژن برای افراد مجاور وجود دارد.
- دریچه باید در حالت عادی بسته، آببند و در صورت نیاز قفلشونده باشد تا از انتشار بخار، ورود آب باران و ورود افراد غیرمجاز جلوگیری شود.
- بازکردن آن در شرایط رعدوبرق، نشت، آتشسوزی مجاور، آلارم گاز یا شرایط اضطراری نباید انجام شود.
Water-finding paste
خمیری است که برای تشخیص و اندازهگیری ارتفاع آب آزاد ته مخزن استفاده میشود. این خمیر در تماس با آب، معمولاً بهصورت آنی یا طی چند ثانیه تغییر رنگ میدهد؛ در تماس با هیدروکربن تغییر رنگ نمیدهد.
روش انجام کار
- نوار اندازهگیری دستی یا dip tape تمیز انتخاب میشود.
- نوار باید مدرج، سالم، خشک و مناسب سرویس باشد.
- مقدار کمی water-finding paste روی وزنه انتهای نوار یا بخش پایینی نوار مالیده میشود.
- معمولاً یک نوار عمودی و پیوسته از خمیر، در محدودهای که احتمال وجود آب میرود، اعمال میشود.
- نوار از طریق thief hatch یا gauge hatch بهآرامی تا کف مخزن پایین برده میشود.
- در این مرحله باید از برخورد شدید وزنه با کف جلوگیری شود تا خمیر پاک نشود یا پاشش ایجاد نگردد.
- نوار چند ثانیه در کف مخزن نگه داشته میشود و سپس بیرون کشیده میشود.
- محل تغییر رنگ خمیر خوانده میشود.
- مرز بین بخش تغییررنگیافته و تغییرنکرده، ارتفاع آب آزاد را نشان میدهد.





