HAZID مخفف عبارت Hazard Identification است و یکی از روشهای ساختارمند برای شناسایی اولیه مخاطرات در پروژهها و تأسیسات صنعتی محسوب میشود. این روش یک تکنیک سیستماتیک و گروهی است که با استفاده از موارد زیر به شناسایی عوامل بالقوه آسیبرسان در یک سیستم یا پروژه میپردازد.
- تجربیات اعضای تیم
- دانش فنی متخصصان
- بررسی اسناد مهندسی
- استفاده از چکلیستهای استاندارد
در این روش، مخاطرات مرتبط با افراد، تجهیزات، محیط زیست و تداوم تولید در مراحل مختلف چرخه عمر پروژه بررسی میشوند.
برخلاف برخی روشهای دیگر، HAZID معمولاً با دید کلان و سطح بالا (High‑Level) انجام میشود و تمرکز آن بر شناسایی مخاطرات اصلی سیستم است، نه تحلیل جزئیات فرایندی.
تفاوتهای HAZID و HAZOP
HAZOP
- بیشتر بر انحرافات فرایندی در داخل تجهیزات، خطوط لوله و شرایط عملیاتی تمرکز دارد.
HAZID
- بیشتر برای شناسایی خطرات کلی واحد، محیط، چیدمان، عملیات و عوامل خارجی در مراحل اولیه طراحی استفاده میشود.
اهداف مطالعه HAZID
- شناسایی سیستماتیک مخاطرات بالقوه در تأسیسات، تجهیزات و فعالیتهای عملیاتی
- شناخت عوامل بالقوه آسیبرسان به داراییها، کارکنان، محیط زیست و تولید
- بررسی خطرات با نگرش کلی و غیرجزئی (Non‑Process Specific View)
- شناسایی سناریوهای حادثهای محتمل در مراحل مختلف پروژه
- ارائه پیشنهادهای اولیه برای کاهش یا حذف خطرات
- کمک به بهبود طراحی از نظر ایمنی، قابلیت بهرهبرداری و قابلیت اطمینان
- فراهم کردن ورودی مناسب برای مطالعات دقیقتر مانند HAZOP، QRA یا SIL
استانداردها و مراجع برای مطالعات HAZID
HAZID ISO 17776 Petroleum and natural gas industries – Offshore production installations – Guidelines on tools and techniques for hazard identification and risk assessment
“Shell International Exploration and Production B.V / HSE Manual / EP 95-0312 HAZID”
(دستورالعمل بهداشت و حفاظت محيط زيست شركت بين المللي اكتشاف و توليد شل)
HAZID- TOTAL (Company Spec) GS_EP_SAF_041_EN-Technological risk assessment methodology
