مخازن رو زمینی
Above-ground tank
مخازن مرتفع
Elevated tank
مخازن زیر زمینی
Under-ground tanks
1. مخازن روزمینی Above ground tank
این تانکها ساختارشان روی زمین است. ته تانک یا مستقیما روی زمین است (به ندرت) یا روی فونداسیون بتنی. بنابراین ته تانک از زیر می تواند قابل بررسی باشد و در صورت نشتی به آسانی جای نشتی مشخص شود
مزیت ها
- ساختشان نسبتا آسانتر است
- ارزان تر تمام می شوند
- در ظرفیت های بسیار بالاتر از انواع دیگر می توانند ساخته شوند
2. مخازن مرتفع ELEVATED TANK
نوع دیگر از این تانک های روزمینی هستند که به وسیله یک ساختار نگه دارنده بالاتر از سطح زمین قرار می گیرند که البته بیشتر منحصر می شوند به حیطه ی شرکتهای تامین کننده ی آب شهری یا آب بهداشتی پروژه ها یا ( potable water (domestic water
اگرچه با قراردادن مخازن روی تپه ها در جاهای مرتفع می توان به همین هدف دست یافت اما مواقعی که چنین امکانی وجود ندارد مخازن با قراردادن مخازن روی ستون هایی مرتفع می شوند. ازآنجایی که تامین آب شهری یا آب بهداشتی یک مسئله ی حیاتی است به جای پمپ از این اختلاف ارتفاع برای تامین فشار و دبی کافی استفاده می شود تا در مواقع قطع برق نیز آب در اختیار باشد
3. مخازن زیر زمینی Underground tanks
نوع مهم دیگر تانک ها هستند که عموما به 5000 الی 20000 گالن محدود می شوند که برای ذخیره انواع سوخت های شیمیایی متنوع بکار می روند (هر گالن آمریکایی حدودا 3.8 لیتر و هر گالن انگلیسی حدودا 4.5 لیتر)
در این تانکها باید مقادیر دقیق بارگذاری روی زمین فوقانی انها مشخص شود (البته معمولاً این فضا خالی در نظر گرفته می شود) همچنین شرایط رانش زمین و نیروی شناوری وارد بر آن ها (مواقعی که سطح آب زیرزمینی بالاست و اب زیر زمینی انها را احاطه می کند) هم باید در نظر گرفته شود.
این تانکها به علت اینکه زیر زمین هستند بیشتر در معرض خوردگی هستند که با قراردادن محافظ کاتدیک، پوشش (خارجی) (external coating) و استر (internal coating) آن ها را محافظت می کنند
مثال: مخازن LPG که حتی می توانند در یک Pit بتنی قرار گیرند و سپس با خاک پوشیده شوند. یکی از دلایل، محدود کردن Firezone می باشد
چرا از مخازن زیرزمینی استفاده میکنند
- یکی از دلایل عمده استفاده از این نوع تانکها ذخیره ی مواد شیمیایی خطرناکی (TOXIC) و یا مواد هیدروکربنی سبک (مانند LPG) است که معمولا دمای تبخیر نسبتا پایینی دارند که در این حالت به خاطر کاهش انتقال حرارت تلفات ناشی از تبخیر کاهش می یابد
- دلیل دیگر جلوگیری از بوی نامطبوع در محیط به دلیل نشتی های کوچک است مانند مخازن فاضلاب (Septic tank تانک سپتیک)
- و دلیل دیگر پدافند غیر عامل و ایمنی است که از برخورد قطعات حاصل از انفجار خود این تجهیزات و انفجار تجهیزات مجاور جلوگیری می نماید مانند pressurized bullets
استفاده از مزایای سیستم ثقلی مخازن فاضلاب (Drain Drum) در زمانی که مقصد پایانی مخزن زیر زمینی باشد
چه مخازنی بهتر/باید زیرزمینی باشند؟
۱. ذخیره بنزین یا گازوئیل در جایگاههای سوخت یا واحدهای صنعتی
علت:
برای جلوگیری از تبخیر زیاد، محافظت در برابر آتشسوزی و اشغال نکردن فضا
استاندارد:
NFPA 30 – Flammable and Combustible Liquids Code
Clause 21.4.1: “Underground tanks shall be used where aboveground tanks would pose an unacceptable hazard due to exposure or limited
این الزام در پمپبنزینها رایج است
2. ذخیره LPG در مناطق مسکونی یا شهری پرتراکم
علت:
کاهش خطر انفجار در صورت نشت، حفاظت از مخزن در برابر آسیب فیزیکی
استاندارد:
NFPA 58 – Liquefied Petroleum Gas Code
Clause 6.3.2: Underground tanks shall be installed where necessary to meet clearance requirements or to reduce exposure
برای ویلاها یا مجتمعهای مسکونی پرتراکم
3. ذخیره سوخت اضطراری دیزل برای بیمارستانها یا دیتاسنترها
علت:
جلوگیری از تبخیر یا آتشسوزی و تأمین طولانیمدت سوخت در شرایط بحرانی
استاندارد:
NFPA 110 – Emergency and Standby Power Systems
Clause 7.9.1.2: Where aboveground installation is impractical, underground tanks shall be used
برای موتور ژنراتورهای اضطراری
4. ذخیره آب برای سیستمهای آتشنشانی در مناطق سردسیر
علت:
جلوگیری از یخزدگی مخزن و پایدار نگهداشتن دما
استاندارد:
NFPA 22 – Water Tanks for Private Fire Protection
Clause 16.1.1: Underground tanks shall be permitted where freezing conditions prohibit aboveground storage
سایر راهحلها:
- هیت تریس (Heat tracing) ورودی و خروجی پمپ های آب اتش نشانی و جریان برگشتی به مخزن از طریق test line
- قراردادن رینگ در زیر عمق freezing depth
- باز کردن خروجی یک هایدرانت
- تریس کردن خطوط dead ened مانند بخش AG خطوط هوزریل
برای مناطق کوهستانی یا سردسیر
5. مخازن ذخیره اسید یا مواد خورنده در سایتهای شیمیایی
علت:
ایزوله کردن مخزن از محیط، حفاظت بیشتر در برابر نشت. (البته زیر مخزن باید لایه مقاوم در برابر خوردگی داشته باشد)
استاندارد:
( برای پوشش داخلی EPA) + ( API 652 توصیه های)
(EPA Underground Storage Tank Guidelines): Underground installation recommended for hazardous liquids to reduce environmental risk
مخصوصاً در صنایع شیمیایی با الزامات زیستمحیطی بالا، البته عموما مخازن اسید را رو زمینی می سازند که توسط حوضچه اسیدی / بتنی احاطه شده است
نکات کلیدی از استانداردها برای نصب مخازن زیرزمینی
- محافظت کاتدی (Cathodic Protection) طبق API 651
- بررسی نشت (Leak Detection) طبق EPA 40 CFR Part 280
- فاصله از ساختمانها، کابل برق، لوله گاز طبق NFPA 30 و NFPA 58



