انواع مخازن از لحاظ شکل و نوع سقف

_

مخازن ذخیره را می‌توان بر اساس شکل هندسی، نوع سقف و شرایط فشار طراحی دسته‌بندی کرد. انتخاب نوع مخزن به عواملی مانند ویژگی‌های سیال، فشار بخار، فشار طراحی، الزامات ایمنی و شرایط بهره‌برداری بستگی دارد. در ادامه، انواع رایج مخازن و معیارهای اصلی انتخاب آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

مخازن از لحاظ شکل و نوع سقف مدا‌های مختلفی دارند:

  • سقف ثابت Fixed Roof Tank (FRT)
  • سقف شناور Floating Roof Tank

          . سقف شناور بیرونی External Floating Roof Tank (EFRT)

          . سقف شناور درونی Internal Floating Roof Tank (IFRT)

  • کروی Sphere
  • بیضی Spheroid

انواع سقفِ مخازن سقف شناور

انتخاب نوع مخزن بر مبنای فشار سیال

برای نگهداری سيالات در فشار :
محدوده‌ی فشار استـاندارد مرجع نــوع مخزن
محدوده‌ی فشار اتمسفریک تا PSIG 0.5-2.5 API-620 & 650 مخازن استوانه‌ای با سقف مخروطی cone roof
(1 - 0.17) psig 2.5 - 15 API-620 مخازن با سقف گنبدی dome roof
(13 - 0.7) psig 200- 10 ASME SECTION VIII مخازن كروی Spherical

برای بررسی دقیق‌تر تفاوت دامنه کاربرد استانداردهای API 620 و API 650 از نظر فشار، دمای طراحی و نوع مخزن، مقاله تفاوت API 620 و API 650 را مطالعه کنید.

تفاوت سقف مخروطی و گنبدی و معیارهای انتخاب

انتخاب بین سقف مخروطی (Cone Roof) و سقف گنبدی (Dome Roof) به فشار طراحی، قطر مخزن، ویژگی‌های سیال و الزامات بهره‌برداری بستگی دارد. علاوه بر این، هزینه ساخت، نحوه پشتیبانی سقف و نیاز به کنترل بخارات نیز در تصمیم‌گیری نقش دارند. بنابراین، انتخاب نهایی باید بر اساس شرایط پروژه و استاندارد طراحی مربوط انجام شود.

اگر با مواد فرار، سبک یا تحت گاز نیتروژن  (Nitrogen Blanketing) سر و کار دارید، سقف گنبدی (Dome Roof) انتخاب مناسبی است

  • پروپان، بوتان، حلال‌ها، مایعات با بخارات قابل اشتعال

اگر ماده ذخیره‌شده فشارزا نیست و هزینه پایین‌تری مد نظر است، سقف مخروطی (Cone Roof) مناسب‌تر است

  • نفت سفید، آب خام، مواد سنگین مانند دیزل
معیار سقف مخروطی (Cone Roof) سقف گنبدی (Dome Roof)
فشار طراحی داخلی برای فشار اتمسفریک یا کمی بیشتر (حدود 2.5 psig) مناسب است مناسب برای فشارهای کمی بالاتر از اتمسفر (حدود 2.5 تا 15 psig)
سادگی ساخت و هزینه ساده‌تر و ارزان‌تر در ساخت پیچیده‌تر و گران‌تر
قابلیت استفاده با گازهای فرار مناسب برای مواد با فراریت کم بهتر برای مواد فرار، سبک یا خطرناک
کاربرد رایج نفت سفید، آب خام، مواد سنگین پروپان، بوتان، حلال‌ها، مایعات با بخارات قابل اشتعال
مدیریت فشار بخار نیاز به نصب Pressure/Vacuum Valve بیشتر طراحی ذاتی بهتر برای مقاومت در برابر فشار داخلی
نیاز به ستون مرکزی یا سقف نگهدار معمولاً دارد (برای قطر بيشتر از24 فوت (7/3 متر) ندارد، چون ساختار گنبدی خودش نگهدارنده است
امکان اتصال به سیستم‌های inerting یا gas blanketing محدود و پرهزینه‌تر ساده‌تر و رایج‌تر

نحوه اتصال و پشتیبانی سقف مخروطی مخازن ثابت CONE TYPE FIXED ROOF

(در استاندارد API 650)

به صورت معمول در مخزن‌های مخروطی شكل (cone roof) كل ساختمان سقف به وسيله ستون‌هايی كه به كف مخزن جوش شده اند نگه داشته می‌شوند و در مخزن‌های گنبدی شكل (dome roof) سقف به پوسته جوش می‌شود (به قطر مخزن نیز بستگی دارد)

سقف مخازن با قطر كمتر از 24 فوت (7/3 متر) به بدنه جوش می‌شود

سقف مخازن با قطر بيشتر از24 فوت (7/3 متر) تا 48 فوت (14/6 متر) علاوه بر جوش به بدنه با يك ستون مركزی نيز ساپورت می‌شود.

سقف مخازن با قطر بيشتر از 48 فوت  (14/6 متر)  توسط چند ستون نگه داشته می‌شود.

مخزن با سقف ثابت Fixed roof tank

مخازن سقف ثابت که عموماً سر مخروطی شکل دارند در استاندارد NFPA30 مورد بحث قرار می‌گیرند.

در صنعت این نوع مخازن فشار پایین برای بسیاری از سیالات که فشار بخار پایین  (stable (non- boiling) Liquid) دارند مانند محصولات پتروشیمی، محصولات غذایی و آب استفاده می‌گردند. در اين مخازن سقف بر روی پوسته جوش می‌شود و از يك لوله خميده تحت عنوان Vent يا شير فشار- خلاء PVSV (Pressure Vacuum Safety Valve) استفاده می‌شود .

به عنوان معیاری از ایمنی به صورت معمول جوش این مخازن در نقطه اتصال پوسته با سقف ضعیف  (WEAK – SEAM) می باشند و در هنگام انفجار سقف می تواند از پوسته جدا گردد در نتیجه فشار مخزن کاهش پیدا کرده و پوسته و محتویات آن دست نخورده باقی می‎‎‌مانند.

مخزن با سقف شناور Floating roof tank

در مخازن سقف شناور (Floating Roof Tanks)، سقف همراه با تغییر سطح مایع درون مخزن بالا و پایین می‌رود. این ساختار، فضای بخار بین سطح مایع و سقف را کاهش می‌دهد و در نتیجه می‌تواند میزان انتشار بخارات را محدود کند. مخازن سقف شناور برای برخی فرآورده‌های نفتی و مایعات فرار به کار می‌روند؛ بااین‌حال، انتخاب نوع سقف باید با توجه به ویژگی‌های سیال، الزامات ایمنی و شرایط طراحی انجام شود. برای مایعاتی مانند نفت، بنزین، نفتا و کندانسCondensate از این نوع مخازن استفاده می­‌شود.

rim seal به گونه‌ای ساخته شود كه فضای بين سقف و ديواره را مسدود نمايد

مزایـا:

  • آلودگی ناشی از ورودی هوا نداريم
  • هدر رفت محصول نداريم

  • خطر انفجار و حریق ناشی از ورودی هوا برطرف می‌شود

معایب:

به دليل اصطكاك بين سقف و ديواره بار الكتريكی (الکتریسیته ساکن) زيادی توليد می‌شود

بـرای مشـاوره بـا مـا تمـاس بگیـریـد!

Integrated Safety & Monitoring
Management