مقایسه ATEX و IECEx
دستهبندی تجهیزات
- در ATEX
- در IECEx
تعریف و ماهیت
ATEX
مخفف: ATmosphères EXplosibles
یک دستورالعمل اتحادیه اروپا (EU Directive) است.
الزام قانونی برای تجهیزات مورد استفاده در کشورهای اتحادیه اروپا.
شامل دو دستورالعمل:
- oATEX 2014/34/EU : برای تجهیزات
- oATEX 1999/92/EC : برای ایمنی محیط کار
IECEx
مخفف: IEC System for Certification to Standards Relating to Equipment for Use in Explosive Atmospheres
یک سیستم گواهی بینالمللی تحت نظر IEC.
الزام قانونی نیست اما بسیاری از کشورها آن را میپذیرند.
هدف: تسهیل تجارت جهانی تجهیزات Ex.
محدوده جغرافیایی
ATEX
- فقط برای اتحادیه اروپا و منطقه اقتصادی اروپا (EEA) الزامی است.
- بدون ATEX امکان فروش تجهیزات Ex در اروپا وجود ندارد.
IECEx
- سیستم بینالمللی.
مورد قبول در بسیاری از کشورها مثل:
- استرالیا
- نیوزیلند
- سنگاپور
- امارات
- برزیل
- عربستان
- آفریقای جنوبی
استانداردهای فنی مورد استفاده
هر دو سیستم تقریباً از یک مجموعه استاندارد مشترک استفاده میکنند: بنابراین از نظر فنی تقریباً یکسان هستند.
استانداردهای اصلی:
IEC 60079 series
- IEC 60079‑0 → General Requirements
- IEC 60079‑1 → Flameproof enclosure (Ex d)
- IEC 60079‑2 → Pressurization (Ex p)
- IEC 60079‑7 → Increased safety (Ex e)
- IEC 60079‑11 → Intrinsic safety (Ex i)
- IEC 60079‑31 → Dust protection
در ATEX همین استانداردها با پیشوند EN منتشر میشوند:
- EN IEC 60079‑0
EN IEC 60079‑1
فرآیند صدور گواهی
ATEX
مراحل:
- طراحی محصول
- تست توسط Notified Body
- صدور EU Type Examination Certificate
- بررسی سیستم کیفیت تولید
- صدور CE Marking + Ex Marking
روی محصول علامت زیر دیده میشود:
- CE + Ex مثال مارک محصول: CE 0081 Ex II 2G Ex db IIC T4 Gb
IECEx
مراحل:
- تست محصول توسط Ex Testing Laboratory (ExTL)
- صدور ExTR (Test Report)
- صدور IECEx Certificate of Conformity
- بررسی کیفیت کارخانه QAR
مثال مارک محصول: IECEx Ex db IIC T4 Gb
دستهبندی مناطق خطر
هر دو سیستم از تقسیمبندی مشابه استفاده میکنند.
- گاز
- گرد و غبار
تفاوتهای اصلی
سؤال 1 : آیا ATEX و IECEx باید حتماً پشت سر هم در مارکینگ بیایند؟
پاسخ: خیر، الزامی نیست.
- ATEX و IECEx دو سیستم صدور گواهی مستقل هستند.
- هر کدام مارکینگ مخصوص به خود دارند.
- ترتیب نوشتن آنها روی پلاک تجهیز الزام استانداردی ندارد.
- معمولا در پروژه ها هر دو certificate را می خواهند
حالتهای رایج در عمل
حالت 1 – فقط ATEX
CE 0081 II 2G Ex db IIC T4 Gb
حالت 2 – فقط IECEx
IECEx BAS 22.0012X Ex db IIC T4 Gb
حالت 3 – هر دو با هم (خیلی رایج در پروژهها)
CE 0081 II 2G IECEx BAS 22.0012X Ex db IIC T4 Gb
یا حتی:
II 2G Ex db IIC T4 GbIECEx Ex db IIC T4 Gb
سؤال 2 : اگر تجهیز فقط IECEx داشته باشد و ATEX نداشته باشد، زون (Zone) را از کجا میتوان فهمید؟
پاسخ: از روی EPL (Equipment Protection Level)
ارتباط مستقیم IECEx با Zone : در IECEx شماره Zone مستقیماً نوشته نمیشود بلکه از طریق EPL مشخص میشود.
مثال مارکینگ IECEx:
Ex db IIC T4 Gb
Gb : فقط Zone 1 و Zone 2
برای Zone 0 مجاز نیست
مثال دوم
Ex ia IIC T6 Ga
Ga : مجاز برای Zone 0 / 1 / 2
مقایسه زون در IECEx با ATEX
در ATEX:
II 2G
- 2 : Category 2
معادل:
- Zone 1 (اصلی)
معادل IECEx:Gb
اگر هر دو باشند:
باید Category و EPL با هم سازگار باشند
مثال صحیح:
2G ↔ Gb
مثال غلط:
1G ↔ Gc ❌
